Μια σελίδα για τον παγκόσμιο ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ: Ιστορία - Μουσική - Κοινότητες
Α web page dedicated to promote the awareness of the HELLENIC PΟΝΤΙΑΝ culture

ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΠΑΝΙΤΣΙΔΗΣ
Αγωνιστής της Ποντιακής ιδέας

εφημερίδα ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ, Μάρτιος 2002

 

Πολλοί είναι αυτοί που ιδίως μετά το 1950 έφυγαν από την Ελλάδα μεταναστεύοντας στο εξωτερικό για να βρούν μια καλύτερη ζωή. Πηγαίνοντας στη Γερμανία, στην Αμερική ή στην Αυστραλία μετέφεραν μαζί τους τις παραδόσεις και προσπάθησαν να κρατήσουν την ποντιακή ιδέα ζωντανή.  Πρέπει όμως να τονίσουμε ότι αυτοί που εκείνη την εποχή μετανάστευσαν ήταν κυρίως άνθρωποι που στην πλειοψηφία τους δεν ήταν μορφωμένοι. Ενας ακούραστος Πόντιος που αγωνίστηκε και συνεχίζει να προσφέρει στη διατήρηση είναι και ο Ευστάθιος Πανιτσίδης που ζει στα περίχωρα της Βοστώνης. Συμμετέχει στους ποντιακούς συλλόγους ως μέλος και προσφέρει όταν μπορεί τις υπηρεσίες του.

 

Συναντήσαμε τον Στάθη (Ευστάθιο) Πανιτσίδη και μας μίλησε για την κατάσταση που επικρατεί στον ποντιακό ελληνισμό των Ηνωμένων Πολιτείων.

-Πως είναι η κατάσταση στα ποντιακά δρώμενα σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες σε σχέση με τα πρώτα χρόνια, δηλαδή μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, που ήρθατε εδώ;

-Η διαφορά είναι μεγάλη. Τα πρώτα χρόνια που ήρθαμε ίσως κουβαλούσαμε μέσα μας τις ποντιακές παραδόσεις, τον ποντιακό τρόπο ζωής. Τώρα τα πράγματα δεν είναι και τόσο καλά. Καλύτερα να μην μιλάμε για το τώρα και για το τι φταίει. Ο κόσμος αν βρει κάτι καλό συμμετέχει αλλά δυστηχώς δεν υπάρχουν αρκετά καλά πράγματα για να τραβήξουν τον κόσμο. Φοβάμαι για τα παιδιά μας, δεν τους μεταλαμπαδεύουμε την ποντιακή ιδέα. Σιγά-σιγά τα παιδιά μας ενσωματώνονται στο Αμερικάνικο σύστημα και φεύγουν από την ποντιακή ιδέα. Και να πω και το άλλο, μένουμε λίγοι και συνήθως μεγάλης ηλικίας κοντά στους ποντιακούς συλλόγους και "τσαρφουλίουμες". Αυτό είναι που μας χαλάει. Η δική μου η γνώμη είναι ότι δεν πρέπει να κατηγορούμε μόνο αυτούς τους πέντα-δέκα που μαλώνουν και διασπούν τους συλλόγους αλλά αυτούς που αδιαφορούν και ειδικά με το πρόσχημα "ντο αραεύω εκές, ατοίν όλο τουουσιένε".

-Υπάρχουν πιο δραστήριοι Πόντιοι που βρίσκονται έξω από τους συλλόγους;

-Πρέπει να πούμε ότι από εμάς που ήρθαμε στην Αμερική ο πιο ενγγράματος ήταν αυτός που φύλαγε πρόβατα. Το σωστό είναι να μην περιμένουμε πολλά πράγματα από εμάς αλλά και σε αυτήν την κατάσταση που είμαστε δεν είναι σωστή. Μπορούσαμε να είμαστε σε πολύ καλύτερη κατάσταση. Υπάρχουν πολλοί Πόντιοι άξιοι και αυτούς κατηγορώ γιατί δεν συμμετέχουν στους συλλόγους.

-Μπορούν κάποιοι σύλλογοι από την Ελλάδα, ή η ελληνική πολιτεία ή κάποιοι Πόντιοι διανοούμενοι να βοηθήσουν προς τη σωστή κατεύθυνση;

-Ερχονται εδώ πολλοί από την Ελλάδα, και εμείς γι' αυτό χαιρόμαστε, αλλά δυστηχώς οι περισσότεροι έρχονται για τουρισμό. Θέλουμε ανθρώπους από την Ελλάδα να μας μιλήσουν και να μάθουμε πράγματα τα οποία αγνοούμε.

-Εκτός από το χορό και το τραγούδι έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες για ανέβασμα θεατρικών έργων;

-Δυστηχώς όχι. Οι μόνες προσπάθειες πού έγιναν για ανέβασμα θεατρικών έργων είναι αυτές που συμμετείχα εγώ. Πρέπει να πω ότι εμένα μου αρέσει το θέατρο και μετά από τα δυσάρεστα γεγονότα που συμβαίνουν μέσα στους συλλόγους αποτραβήχτηκα λίγο και ασχολήθηκα περισσότερο με το θέατρο. Ημουν από αυτούς που ανεβάσαμε το 1973 το πρώτο θεατρικό έργο "Ο τελευταίον ο χορός" του Φίλωνα Κτενίδη.

Το 1986 ζήτησα από τους δύο συλλόγους της Βοστώνης να μου δώσουν την άδεια για να ανεβάσω θέατρο. Δε ζήτησα χρήματα μόνο να μου πουν ότι στηρίζουν την προσπάθεια μου. Δυστηχώς δεν δεχτήκαν. Πήρα οχτώ άτομα και τους υποσχέθηκα ότι θα τους πάω στην Ελλάδα αν παίξουμε το θέατρο. Κάναμε για περισσότερο από ένα χρόνο πρόβες και όταν ήταν έτοιμο το έργο ζήτησα από τους δύο συλλόγους της Βοστώνης να κάνουμε μια εκδήλωση για να παιχτεί το έργο αλλά δυστηχώς δεν δέχτηκαν. Επειδή είχα υποσχεθεί στα παιδιά ότι θα παιχτεί το έργο και θα πάμε στην Ελλάδα με δικά μου έξοδα ξεκίνησα και ανεβάσαμε το έργο στην Βοστώνη και στη Νέα Υόρκη. Μαζέψαμε λίγα χρήματα και με άλλα χρήματα που πήρα από διάφορους φορείς τελικά πήγαμε στην Ελλάδα. Παίξαμε το έργο σε διάφορες πολεις και όλοι μας περάσαμε υπέροχα. Ετσι τα παιδιά μας εδώ στην Αμερική είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τους Πόντιους της Ελλάδας. Αυτό είναι το ζητούμενο που πρέπει να κάνουν οι σύλλογοι. Να προσφέρουν ειδικά στα νέα παιδιά τη δυνατότητα μέσα από διάφορες ποντιακές εκδηλώσεις να γνωριστούνε με τα άλλα ποντιόπουλα σε όλο το κόσμο.

Το 1988 ξεκινήσαμε και ανεβάσαμε το δεύτερο θεατρικό έργο αλλά στην πρώτη μας παράσταση κόψαμε μόνο 100 εισητήρια. Κυριολεκτικά απογοητεύτητκα και σταμάτησα κάθε προσπάθεια.

Αλλά πέρυσι, μετά από συνομιλίες που είχα με αξιόλογους Πόντιους στην περιοχή της Κοζάνης, ξεκίνησα με τη θεατρική ομάδα του δήμου Ελλήσποντου Κοζάνης μια συνεργασία, δίνοντας τους το θεατρικό μου έργο "Βάι π' είχεν την νύφεν", που άρχισε τις παραστάσεις τους εδώ και δύο μήνες και απ' ότι γνωρίζετε λεχει μεγάλη απήχηση στον κόσμο.

-Από ότι γνωρίζω τελευταία κυκλοφόρησε ένα βιβλίο σου με το γενικό τίτλο "Ασβεστες μνύμες". Τι σε ώθησε για να το γράψεις;

-Εχω διαβάσει πάρα πολλά βιβλία για το τι υποστήκαμε από τους Τούρκους. Δεν πάθαμε όμως λιγότερα από τους Ρώσους. Και είπα ας καταγράψω κάποια πράγματα τα οποία αναφέρονται σε αληθινά γεγονότα τα οποία συνέβησαν στους δικούς μας στη Ρωσία τη περίοδο 1936-1937, στις λεγόμενες Σταλινικές διώξεις, και μου αφηγήθηκαν οι δικοί μου. Πιστεύω ότι και τότε οι δικοί μας πάθανε πολλά και πρέπει κάποτε να μάθουμε τι ακριβώς συνέβει.

-Ας περάσουμε σε ένα άλλο θέμα. Από το σπίτι σου έχουν περάσει πάρα πολλοί Πόντιοι καλλιτέχνες και από ότι γνωρίζω με τον Γώγο είχατε πολύ καλές σχέσεις. Πες μας για εκείνες τις εποχές.

-Οι πρώτοι που ήρθαν εδώ και φιλοξένησα στο σπίτι μου ήταν ο Χρύσανθος με το Γώγο το 1971. Ηταν μια καλή περίοδος της ζωής μου. Μαζί τους πέρασα πολύ καλά. Παλιότερα ο κόσμος εδώ ήταν πιο φιλόξενος. Τώρα δεν είναι τόσο.

Για μας τους Πόντιους ιδιαίτερη σημασία έχει η λύρα. Ετσι ξεκίνησα την προσπάθεια να στήσουμε ένα άγαλμα του Γώγου, μιας και ήταν ο καλύτερος λυράρης μας. Αυτό έγινε πραγματικότητα με τη βοήθεια της Ενωσης Ποντίων Ματσούκας και στήσαμε στην Καλαμαριά το άγαλμα του Γώγου. Μας στοίχησε 7.500 δολάρια εκείνη την εποχή. Από διάφορους εράνους που έκανα σε διάφορα μέρη της Αμερικής και του Καναδά μάζεψα μόνο 3.000 δολάρια.

-Ταξιδεύεις τακτικά στην Ελλάδα. Βλέπεις διαφορά ανάμεσα στους Πόντιους της Αμερικής και της Ελλάδας;

-Η διαφορά είναι πολύ μεγάλη. Τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα στην Ελλάδα. Εκεί βλέπεις και ανθρώπους που εκτιμούν την προσπάθειά σου. Εδώ στην Αμερική δεν βλέπουν το αποτέλεσμα. Το πρώτο πράγμα που λένε είναι ποιος το έκανε. Αν τον αγαπάνε τότε μόνο λένε αυτό είναι καλό. Δε σεβόμαστε ο ένας τον άλλον. Δε δεχόμαστε ότι κάποιος ξέρει περισσότερα από εμάς.

webmaster  trapezounta@yahoo.com  © May 1999 

Trapezounta.com is an independent website not affiliated with any organization or institution